AVRUPA BİRLİĞİ ADALET DİVANI

ÜÇÜNCÜ DAİRE’NİN17 TEMMUZ 2014 TARİHLİ

SHAMİM TAHİR V. MİNİSTERO DELL’ INTERNOAND QUESTURA Dİ

VERONA KARARI[1]

( Dava: C-469/13, 17 Temmuz 2014 )

Ön karar için başvuru – Özgürlük, güvenlik, adalet alanı – 2003/109/AT Direktifi – Madde 2, 4(1), 7(1) ve 13 – “Uzun süreli mukimlere”ilişkin AB ikamet izni – Uzun süreli mukimlik statüsünün verilme şartları – İzin başvurusunda bulunmadan önce ev sahibi Üye Devlette 5 yıl süreyle yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olma – Uzun süreli mukimle aile bağı olan kişi – Daha elverişli hükümler – Etkiler)

 

C-469/13 Davasında,

ABİHA 267. Madde bağlamında Verona (İtalya) Mahkemesi tarafından 27 Ağustos 2013 tarihli kararıyla iletilen, Divan’a 30 Ağustos 2013 tarihinde ulaşan, Shamim Tahir v. Ministero Dell’ Interno And Questura Di Verona arasındaki davaya ilişkin ön karar talebidir.

DİVAN (Üçüncü Daire),

Daire Başkanı M. Ilesic, C.G. Fernlund, A.O. Caoimh (Raportör), Hâkimler C.Toader ve

E.Jarasiunas’tan oluşmaktadır.

Hukuk Sözcüsü: Y.Bot,

Kâtip: A. Calot Escobar,

Yazılı usul göz önünde bulundurularak,

– İtalya Hükümeti’ni temsilen Kamu Avukatı G.Palatiello tarafından desteklenen, G. Palmieri,

– Almanya Hükümeti’ni temsilen T.Henze ve B.Beutler,

– Fransa Hükümeti’ni temsilen F.-X. Brechot ve D.Colas,

– Hollanda Hükümeti’ni temsilen M.Noort ve M.Bulterman,

– Polonya Hükümeti’ni temsilen B.Majczyna,

– Avrupa Komisyonu’nu temsilen M.Condou- Durande ve A.Aresu,

adına sunulan görüşleri değerlendirdikten, Hukuk Sözcüsü’nün görüşünü dinledikten sonra,

Görüşsüz olarak aşağıdaki kararı verir.

1. Bu talep, 11 Mayıs 2011 tarihli ve 2011/51/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey

Direktifi ile (OJ 2011, L 132, p.1) değiştirilen, 25 Kasım 2003 tarihli ve 2003/109/AT sayılı üçüncü ülke vatandaşı olan uzun süreli mukimlerin statüleri hakkındaki Konsey Direktifi’nin 2 (e) ve 4 (1) maddeleriyle bağlantılı olarak 7 (1) ve 13. maddelerinin yorumuyla ilgilidir. (OJ 2004, L 16, p.44)( 2003\109 sayılı Direktif)

2. Bu talep Bayan Tahir ile İtalya İçişleri Bakanlığı ve Verona Polis Merkezi arasındaki, Bayan Tahir’in uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni başvurusunun reddedilmesiyle ilgili davada yapılmıştır.

Yasal İçerik

AB Hukuku

2003/109 sayılı Direktif

3. 2003/109 sayılı Direktif’in önsözünün 4 ve 6 numaralarına göre:

“ (4) Üye Devletlerdeki uzun süreli mukim üçüncü ülke vatandaşlarının bütünleşmesi, ekonomik ve sosyal birleşmenin desteklenmesinde temel bir unsur, Anlaşma’da belirtilmiş olan “Avrupa Birliği” nin temel bir hedefidir.

(6) Uzun süreli mukim statüsü kazanmanın temel ölçütü Üye Devlet toprağında ikamet süresi

olmalıdır. Kişinin ülkede kök saldığını göstermesi için ikametin yasal ve sürekli olması gerekir.

Kişinin geçici olarak ülkeden ayrılmak zorunda kalması durumlarının hesaba katılabilmesi için, bu hükme belirli derecede esneklik tanınmalıdır.”

4. Direktif‟in önsözünün 17 numarası şöyledir:

“Uzun süreli mukim statüsünü kazanma koşullarının uyumlaştırılması, Üye Devletler

arasındaki karşılıklı güveni teşvik eder. Bazı Üye Devletler, bu Direktifte öngörülenlerden daha elverişli koşullarla sürekli veya sınırsız geçerliliği olan izinler verirler. Daha elverişli ulusal hükümleri uygulama imkânı Anlaşma’ca dışlanmamıştır. Ancak, bu Direktifin amaçları için, daha elverişli koşullarla verilen izinlerin diğer Üye Devletlerde ikamet etme hakkını bahşetmediği görülmelidir.”

5. Direktif’in “Konu” başlıklı 1(a).maddesine göre:

“Bu Direktif aşağıdakileri belirler:

(a) Bir Üye Devlet tarafından toprağında yasal olarak ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarına uzun süreli mukim statüsünü verme ve geri almanın koşulları ve buna ilişkin haklar; …

…”

6. Bu Direktifin amaçları için, aşağıdaki tanımlar madde 2(b),(e) ve (g) de verilmiştir:

“ (b)„uzun süreli mukim‟, 4. ve 7. maddelerde öngörüldüğü üzere uzun süreli mukim statüsüne sahip üçüncü ülke vatandaşını ifade eder;

(e) „aile fertleri‟, aile birleşimi hakkına dair 22 Eylül 2003 tarihli ve 2003/86/AT sayılı Konsey Direktifine [( OJ 2003 L 251, p.12)] uygun olarak ilgili Üye Devlette ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarını ifade eder;

(g) „uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni‟, uzun süreli mukim statüsünün kazanılması

üzerine ilgili Üye Devlet tarafından verilen ikamet iznini ifade eder.”

7. Direktif 2003/109’un 3. maddesi bu direktifin kapsamını belirler. Madde 3 (1) uyarınca

direktif, “bir Üye Devletin toprağında yasal olarak ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarına uygulanır.”

3 (2) ve (3). madde uyarınca 2003/109 sayılı Direktif, bazı üçüncü ülke vatandaş gruplarına

uygulanmaz ve bazı uluslararası ikili anlaşmaların daha elverişli hükümlerine halel getirmeksizin uygulanır.

8. Bu Direktifin 4 ila 13. maddelerini kapsayan II. Bölümü, uzun süreli mukim statüsünün

verilmesiyle ilgilidir.

9. Bu Direktifin “İkametin süresi” başlıklı 4. maddesinin 1. paragrafı şöyledir:

“Üye Devletler, ilgili başvuruyu yapmadan hemen önce beş yıl boyunca topraklarında yasal ve sürekli olarak kalmış olan üçüncü ülke vatandaşlarına uzun süreli mukim statüsü tanırlar.”

10.Direktif 2003/109’un “Uzun süreli mukim statüsü kazanmanın koşulları” başlıklı 5.

maddesinin 1. paragrafı şöyledir:

“Üye Devletler, üçüncü ülke vatandaşlarından kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile

fertleri için aşağıdakilere sahip olduklarını kanıtlamalarını isterler:

(a) İlgili Üye Devletin sosyal yardım sistemine başvurmadan, kendini ve aile fertlerini

geçindirmeye yeterli olan, istikrarlı ve düzenli gelir. Üye Devletler, bu kaynakları niteliklerine ve düzenli oluşlarına bakarak değerlendirirler ve uzun süreli mukim statüsüne başvurudan önceki asgari ücretlerin ve emeklilik maaşlarının düzeyini dikkate alabilirler;

(b) İlgili Üye Devletin normalde kendi vatandaşlarının teminatı altında oldukları tüm riskleri

kapsayan sağlık sigortası.”

11. Bu Direktifin 7(1). maddesi şöyledir:

“Uzun süreli mukim statüsü kazanmak için, ilgili üçüncü ülke vatandaşı ikamet ettiği Üye

Devletin yetkili makamlarına bir başvuruda bulunur. Başvuruya, gerekiyorsa, geçerli bir seyahat belgesi veya bunun onaylı örneğinin yanı sıra, ilgilinin 4 ve 5. maddelerde belirtilen koşulları taşıdığını ispatlayan ulusal hukukun belirlediği bir belge eklenir.

…”

12. Bu Direktifin “Uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni” başlıklı 8. maddesinin 2 ve 4. Paragrafları şu şekilde kaleme alınmıştır:

“2. Üye devletler, uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet iznini uzun süreli mukimlere verirler.

İzin en az beş yıl süreyle geçerlidir; süresi dolduğunda, istenirse başvuru üzerine, otomatik olarak yenilenir.

Bir Üye Devlet, üçüncü ülke vatandaşına uluslararası koruma sağlayan uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni verdiğinde, “ Açıklamalar” başlığı altında aşağıdaki açıklamaya yer verilir:

“[tarih]de [Üye Devlet adı] tarafından verilmiş uluslararası koruma.”

13. 2003/109 sayılı Direktifin “Daha elverişli hükümler” başlıklı 13. maddesi şöyledir:

Üye Devletler bu Direktifte belirlenen koşullardan daha elverişli koşullarla sürekli veya

sınırsız geçerliliği olan ikamet izinleri verebilirler. Bu ikamet izinleri, bu Direktifin III. Bölüm’ünde belirtildiği üzere, diğer Üye Devletlerde ikamet hakkını vermez.

14. Bu Direktifin “Diğer üye devletlerde ikamet etme” başlıklı III. Bölümündeki 14 (1).

maddesi şöyledir:

Bu bölümde belirtilen koşulların sağlanması şartıyla, bir uzun süreli mukim, üç ayı aşan bir

dönem için, kendisine uzun süreli mukim statüsü tanıyan üye devlet dışındaki üye devletlerin

topraklarında ikamet etme hakkını kazanır.

15.III. Bölümündeki 16. madde aile fertleriyle ilgilidir. 16(1) ve (2). maddeye göre:

“1. Uzun süreli mukim, ikinci bir Üye Devlette ikamet etme iznini kullanırken ve aile birinci

Üye Devlette kurulmuş iken, 2003/86/AT sayılı Direktifin 4 (1). maddesindeki koşulları yerine getiren mukimin aile fertlerine, uzun süreli mukime eşlik etmeleri veya ona katılmaları için izin verilir.

2. Uzun süreli mukim, ikinci bir Üye Devlette ikamet etme iznini kullanırken ve aile birinci Üye Devlette kurulmuş iken, 2003/86/AT sayılı Direktifin 4 (1). maddesinde bahsedilen aile fertleri dışındaki aile fertlerine, uzun süreli mukime eşlik etmeleri veya ona katılmaları için izin verilebilir.”

2003/86 sayılı Direktif

16. 1. madde uyarınca2003/86 sayılı Direktifin amacı, “Üye Devletlerin topraklarında yasal

yolla ikamet etmekte olan üçüncü ülke vatandaşlarının aile birleşimi haklarını kullanmalarının koşullarını belirlemektir.”

İtalyan Hukuku

17. Uzun süreli mukim olan üçüncü ülke vatandaşlarına dair 2003/109 sayılı İtalyan Direktifine

(GURI No 24, 30 Ocak 2007) dönüşen 8 Ocak 2007 tarihli ve 3 sayılı Kanunla değiştirilen 25

Temmuz 1998 tarihli ve 286 sayılı yabancı uyrukluların statüsüyle ilgili kuralları ve göçü düzenleyen hükümleri birleştiren Kanunun ( GURI’ye Olağan Ek no:139, 18 Ağustos 1998) (Kanun no 286/1998)

9 (1). maddesi şöyledir:

“En az 5 yıldır geçerli bir ikamet iznine sahip olan, sosyal yardımların yıllık tutarından az

olmayan geliri olduğunu kanıtlayan ve ilgili ulusal mevzuatın öngördüğü asgari şartları karşılayan uygun barınak, yeterli gelir ve aile fertlerinden biriyle ilgili başvurusu olan bir yabancı uyruklu, madde 29(1) de belirtildiği üzere uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni için Emniyet Müdürüne başvurabilir.”

18. 286/1998 nolu Kanunun 29(1)(a) maddesi şöyledir:

“Bir yabancı uyruklu aşağıdaki aile fertleriyle birleşmek için başvuruda bulunabilir:

(a) Yasal olarak ayrı olmadığı ve 18 yaşından küçük olmayan eş

…”

19. 31 Ağustos 1999 tarihli ve 394 sayılı göç hakkındaki Kanunu (GURI’ye Olağan Ek no:17,

10 Şubat 2005) değiştiren ve destekleyen 18 Ekim 2004 tarihli ve 334 sayılı Başkanlık Kanunuyla değiştirilen,[286/1998] nolu Kanunun (GURI’ye Olağan Ek no:190, 3 Kasım 1999) 1(6).maddesiyle  uyumlu olarak, yabancı uyrukluların statüsüyle ilgili kuralları ve göçü düzenleyen hükümleri birleştiren kanunun uygulanması için düzenlemeler getiren “İkamet izni için başvuru” başlıklı, 31 Ağustos 1999 tarihli 394 sayılı Başkanlık Kanunu’nun 16. maddesinin 1 ila 4. paragrafları uyarınca:

“1. [286/1998] nolu Kanunun 9. maddesinde değinildiği üzere, ikamet izni verilmesi için,

İçişleri Bakanlığı‟nın mevzuatıyla uygun bulunmuş olanla aynı biçimdeki formu kullanarak, ilgili kişi  başvuruda bulunmalıdır.

2. Yabancı uyruklu, oturduğu yerdeki emniyet müdürlüğüne ilettiği başvuruda aşağıdaki

bilgileri sunmalıdır:

a. tüm kimlik bilgileri;

b. İtalya‟da son 5 yıl boyunca oturduğu yer veya yerler;

c. ikamet yeri;

d. gelir kaynağı…

4. Birleştirilmiş şeklin 9(2) ve 30(4).maddelerine halel getirmeksizin, bu şeklin 9(1) ve 29(1)(ba) maddelerinde belirtilen aile fertleriyle ilgili başvurularda, işbu maddenin 2. paragrafında belirtilen bilgiler ve 3. paragrafında belirtilen belgeler, haklarında ikamet izni başvurusunda bulunulmuş olan aynı çatı altında yaşayan 18 yaşından küçük çocuklar ve eşi de kapsamalıdır ve aşağıdakilerle ilgili belgeler kanıt olarak sunulmalıdır:

a. reşit olmayan küçüğün ve ya eşin statüsü…;

b. barınma olanağı…;

c. bakmakla yükümlü olunmayan aile bireylerinin aynı çatı altında yaşadığı gözetilerek, gelir

durumu…”

Esas davadaki uyuşmazlık ve ön karar için iletilen sorular

20. 28 Şubat 2012 tarihinde, Pakistan vatandaşı Bayan Tahir, Verona emniyet müdürlüğüne,

kendisi de Pakistan vatandaşı olan ve uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni sahibi olan Bay Tahir’in eşi olarak uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni almak için başvuruda bulunmuştur.

21. Başvuru, 286/1998 sayılı Kanunun 9.maddesinde öngörülen, süreli mukimlere ilişkin ikamet izni başvurusunda bulunan kişilerin en az beş yıldır geçerli ikamet izni sahibi olması gerektiğine dair şartı taşımadığı, Bay Tahir’in İtalya’da yalnızca 15 Mart 2010 tarihinden bu yana yaşamakta olduğu (eşiyle birleşmesini mümkün kılan aile birleşmesi vizesine dayanarak) gerekçesiyle emniyet müdürlüğünce reddedilmiştir.

22. Tahir, başvurusunu reddeden kararın iptali için Verona Mahkemesi’nde dava açmıştır.

İtalyan mevzuatına dayanarak, hali hazırda İtalya’da uzun süreli mukim statüsünde olan Bay Tahir’in yakını olduğunu ve üstteki koşuldan muaf olduğunu ileri sürerek, uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni sahibi olmaya hakkı olduğunu iddia etmiştir. Bayan Tahir, 286/1998 nolu Kanunun 9.maddesine ilişkin yorumunun 2003/109 sayılı Direktifin 13.maddesince desteklendiğini öne sürmektedir. 286/1998 nolu Kanun’un 9.maddesinin 2003/109 sayılı Direktife göre daha elverişli hüküm olduğunu bu nedenle de uzun süreli mukim statüsüne sahip bir kişinin aile fertlerinin İtalya’da 5 yıl yasal olarak ve sürekli ikamet etmiş olma şartını taşımasına gerek olmadığını ileri sürmektedir.

23.Verona Emniyet Müdürlüğü ise, 286/1998 nolu Kanun’un 9.maddesindeki ikamet şartının,

aynı zamanda 2003/109 sayılı Direktifin 9(1)maddesinde de düzenlenmesi nedeniyle, uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni alabilmek için temel şart olduğunu ve bahse konu mevzuatın bu konuya ilişkin bir istisna getirmediğini ileri sürmektedir.

24. Başvuruda bulunan Mahkeme, kararında, 286/1998 nolu Kanun’un 9 (1) maddesinin, yeterli gelir ve uygun barınak şartlarına tabi olmak kaydıyla, halihazırda bu tür bir izne sahip olan üçüncü ülke vatandaşlarının aile fertleri ilgili olarak uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni verilmesini mümkün kıldığını belirtmiştir. Bu nedenle, 5 yıl ikamet etmiş olma şartı yalnızca bu üçüncü ülke vatandaşı açısından aranır, aile fertleri açısından aranmaz. Dahası, bu yorum İtalyan Mahkemelerince verilen bazı kararlarca da desteklenmiştir. Başvuruda bulunanMahkeme, 286/1998 nolu Kanun’un 9(1). maddesinin 2003/109 sayılı Direktife aykırı olup olmadığı konusunda mütereddittir, şöyle ki;

Direktife göre bu izni alabilmek için başvuruyu yapan şahsın ilgili Üye Devlette uzun süreli mukim olması gerekmektedir.

25. Bu şartlarda, Verona Mahkemesi yargılamayı bekletmeye ve aşağıdaki sorular için Adalet

Divanı’na ön karar başvurusunda bulunmaya karar vermiştir:

“(1) 2003/109 sayılı Direktifin 7(1). maddesi, bu Direktifin 4(1). maddesindeki uzun süreli

mukim statüsünün bağlı olduğu, kişinin bir Üye Devlette 5 yıldır yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olması ve uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni başvurusu sırasında kanıt olarak belge sunulması şartının, [başvuruda bulunan kişinin] dışında, [2003/109 sayılı Direktif]in 2(e) maddesindeki amaçlarla [başvuruda bulunan kişiyle] ailevi bağı olan kişiye de uygulanabileceği şeklinde mi yorumlanmalıdır?

(2) 2003/109 sayılı Direktifin 13. maddesinin ilk cümlesi, Üye Devletlerin sürekli ya da sınırsız geçerliliğe sahip uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni vermesini sağlayan daha lehe hükümlerden birisi olarak, bu direktifin 4(1). maddesindeki bu statüyü kazanmak için gereken ilgili Üye Devlette yasal ve sürekli olarak 5 yıldır ikamet ediyor olma ön şartını yerine getirmiş olan hali hazırda uzun süreli mukim statüsüne sahip bir kişinin [2003/109 sayılı Direktif] 2(e) maddesindeki aile fertlerinin de başvuruda bulunulan Üye Devlet topraklarında yaşadıkları süreden bağımsız olarak bu ön şartı yerine getirmiş olması gerektiği şeklinde mi yorumlanmalıdır?”

İletilen soruların değerlendirilmesi

Soru 1

26. İlk sorusuyla başvuruda bulanan mahkeme, 2003/109 sayılı Direktifin 7 (1). maddesinin, hali hazırda uzun süreli mukim statüsünü kazanmış bir kişinin bu direktifin 2 (e).maddesinde belirtilen aile fertlerinin, bu statüyü kazanabilmek için direktifin 4 (1).maddesinde öngörülmüş olan, ilgili başvurunun iletilmesinden hemen önceki 5 yıl boyunca ilgili Üye Devlette yasal ve sürekli olarak ikamet etme gerekliliğine dair şarttan muaf tutulabileceği şeklinde yorumlanıp yorumlanamayacağını sormaktadır.

27. Bu bağlamda, Divanın, 2003/109 sayılı Direktifçe getirilen sistemin net bir biçimde, bu

direktif uyarınca uzun süreli mukim statüsünün kazanılmasının özel bir prosedüre ve ek olarak, bu direktifin II. bölümünde öngörülen koşulların sağlanmasına bağladığını benimsediği akla gelmektedir.

(Kamberaj kararı, C-571/10, EU:C:2012:233, paragraf 66)

28. Buna dayanarak Divan, 2003/109 sayılı Direktifin 4. maddesinin, Üye Devletlere yalnızca

ilgili başvurunun iletilmesinden hemen önceki 5 yıl boyunca topraklarında yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olan üçüncü ülke vatandaşlarına uzun süreli mukim statüsünü tanıma hakkını sağladığını belirtir. Bu direktifin 5.maddesi bu statüyü kazanmak isteyen üçüncü ülke vatandaşlarının yeterli geliri ve sağlık sigortası olduğunu kanıtlamasını uzun süreli mukim statüsünün kazanılması için şart koşar.

Son olarak, direktifin 7.maddesi bu statünün kazanılması için gereken usulü şartları sayar. (Kamberaj kararı, C-571/10, EU:C:2012:233, paragraf 67)

29. Bununla birlikte, 2003/109 sayılı Direktifin 7.maddesinde ya da diğer herhangi bir hükmünde, 2.maddede belirtilen aile bireylerinin bu direktifle sağlanan uzun süreli mukim statüsünü kazanmaları için ilgili başvurunun iletilmesinden hemen önceki 5 yıl boyunca ilgili Üye Devlet topraklarında yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olma şartından muaf tutulabilecekleri belirtilmemiştir.

30. Aksine, direktifin önsözünün 6. numarası ışığında bakılırsa, 2003/109 sayılı Direktifin 4 ve 7. maddelerinden, ikamet etmiş olma şartının uzun süreli mukimlik statüsünün kazanılması için temel şart olduğu görülebilir.

31. Öncelikle, 2003/109 sayılı Direktifin 7.maddesinin bu direktifin 4 ve 5.maddelerinde

belirtilen şartlara açıkça atıf yaptığı ifade edilmelidir. Bu nedenle, bir Üye Devletin yetkili

makamlarına bir üçüncü ülke vatandaşınca iletilen başvuruya, bu şartları ve sonuçta ikamet etmiş olma şartını taşıdığını belgeleyen kanıtlar eklenmelidir. İkinci olarak, bu direktifin önsözünün 6. numarası, uzun süreli mukim statüsünün kazanılmasının temel şartının Üye Devlet toprağında ikamet etme süresi olması gerektiğini ifade eder. Bu numara ayrıca, kişinin ülkeye kök saldığını göstermesi için ikametin yasal ve sürekli olması gerektiğini de ifade eder.

32. Buna uygun olarak Divan, 2003/109 sayılı Direktifin önsözünün 4 ve 6. Numaraları uyarınca bu direktifin temel amacının Üye Devletlerdeki uzun süreli mukim olan üçüncü ülke

vatandaşlarının bütünleşmesi olduğunu benimser. (Bunun için, Singh kararına bakınız, C-502/10, EU:C:2012:636, paragraf 45.)

33. Divan ayrıca, 2003/109 sayılı Direktifin 4(1). maddesinden ve önsözünün 6. numarasından da görülebileceği üzere, 5 yıllık yasal ve sürekli ikametin, ilgilinin ülkeye kök saldığını gösterdiğini ve bu yüzden bu şahısın uzun süreli mukim olduğunu benimser. (Bunun için, Singh kararına bakınız, C- 502/10, EU:C:2012:636, paragraf 46.)

34. Sonuç olarak, 2003/109 sayılı Direktifin 4(1). maddesinde öngörülen ve ilgili başvurunun

iletilmesinden önceki 5 yıl boyunca ilgili Üye Devlet topraklarında yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olma şartının bu direktifle sağlanan uzun süreli mukimlik statüsünün kazanılması için temel şart olduğunu, üçüncü ülke vatandaşının, bu direktifin 7(1).maddesi uyarınca yalnızca şahsen bu şartı taşıyorsa bu statüyü kazanmak için başvurabileceğini sonucunu da çıkararak belirtmek gerekir.

35. Bu davada, Divan’a iletilen dava dosyasından açıkça anlaşılacağı üzere, uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni için başvuruda bulunduğu sırada, Bayan Tahir 2 yıldan az bir süredir İtalya’da mukimdi. –Bunun doğruluğunu belirlemek başvuruda bulunan mahkemenin yetkisinde olsa da- bu nedenle 2003/109 sayılı Direktifin 4(1). maddesinde öngörülen şartı karşılamadığı görülmektedir.

36. İlaveten, 2003/109 sayılı Direktifin, 2 (e) maddesinde belirtilen aile fertlerinin ikamet

haklarıyla ilgili hükümler içerdiği doğruysa da, bu hükümler, bir Üye Devlette uzun süreli mukim olan ve diğerinde ikamet etmekte olan üçüncü ülke vatandaşının aile fertlerinin özel durumuna ilişkindir.

Bu nedenle, bu direktifin 16.maddesi ikinci Üye Devletteki mukime, aile fertlerinin hangi şartlarla katılabileceğini ya da eşlik edebileceğini ve buna ilişkin hakları belirler.

37. Yukarıda değinilen değerlendirmeler ışığında ilk sorunun cevabı, 2003/109 sayılı Direktifin 4 (1) ve 7 (1). maddelerinin, bu direktifin 4 (1).maddesinde öngörülen, bu statüyü edinebilmek için, üçüncü ülke vatandaşının ilgili başvurunun iletilmesinden hemen önceki 5 yıl boyunca ilgili Üye Devlet topraklarında yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olma şartından hali hazırda uzun süreli mukim statüsüne sahip bu kişinin bu direktifin (e) maddesinde belirtilen aile fertlerinin muaf tutulamayacağı şeklinde yorumlanması gerektiğidir.

Soru 2

38.İkinci sorusuyla başvuruda bulanan mahkeme esasen, 2003/109 sayılı Direktifin 13. maddesinin, Üye Devletlerin, bu direktifin 2(e)maddesinde belirtilen aile fertlerine bu direktifle konulanlardan daha elverişli şartlarla uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni vermesine olanak sağlayacak şekilde yorumlanıp yorumlanamayacağını sormaktadır.

39. Bu bağlamda, her şeyden önce belirtilmelidir ki; üçüncü ülke vatandaşları için bu direktifin 4 (1). maddesindeki ilgili Üye Devlette yasal ve sürekli olarak ikamet etme şartını taşımadan ikamet izni alma ihtimali, 2003/109 sayılı direktifin 13. maddesindeki Üye Devletlerin bu direktifle konulanlardan daha elverişli şartlarla sürekli ya da sınırsız geçerliliği olan ikamet izni vermesine müsaade eden seçenekten çıkarılabilir.

40. Bununla birlikte, 2003/109 sayılı direktifin önsözünün 17. maddesi uzun süreli mukim

statüsünü kazanma koşullarının uyumlaştırılmasının, Üye Devletler arasındaki karşılıklı güveni teşvik edeceğini belirtir. Bu bağlamda, önsöz devamında, bu Direktifte öngörülenlerden daha elverişli koşullarla sürekli veya sınırsız geçerliliği olan izinlerin diğer Üye Devletlerde ikamet etme hakkını bahşetmediğini belirtir.

41. Bu nedenle, 2003/109 sayılı direktifin 13.maddesi Üye Devletlere yukarıda değinilen imkânı verse bile, bu düzenlemenin ikinci cümlesinin çok açık olan ifade tarzından net biçimde anlaşılmaktadır ki; bu imkân ancak, “[bu] Direktifin III. bölümünde belirtilen diğer Üye Devletlerde ikamet etme hakkını bahşetmeyen ikamet izinleriyle” ilgilidir.

42.14 (1)maddeyle bağlantılı olarak okunması halinde 2003/109 sayılı direktifin özellikle

2 (b)maddesinden anlaşılabileceği üzere, uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni, prensipte, sahibine-kendisine uzun süreli mukim statüsü tanıyandan başka- Üye Devletin toprağında 3 ayı aşan süreyle oturma imkânı verir.

43. Bu nedenle, 2003/109 sayılı direktifin 13maddesi uyarınca, Üye Devlet tarafından bu

direktifin 2 (e) maddesinde belirtilen aile fertlerine, AB hukukundakilerden daha elverişli şartlarla verilen ikamet izinleri hiçbir suretle bu direktifteki manasıyla uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni olamaz.

44. Yukarıda değinilen değerlendirmeler ışığında ikinci sorunun cevabı, 2003/109 sayılı

Direktifin 13.maddesinin, Üye Devletlerin, bu direktifin 2(e)maddesinde belirtilen aile fertlerine bu direktifle konulanlardan daha elverişli şartlarla uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni vermesine olanak sağlamadığı şeklinde yorumlanması gerektiğidir.

Masraflar

45. Buradaki yargılama esas davanın tarafları açısından ulusal mahkemede görülmekte olan

davada bir aşama olduğundan, masraflara dair karar bu mahkemeyi ilgilendiren bir meseledir.

Tarafların masrafları hariç olmak üzere Divan’a görüş sunarken oluşan masraflar geri ödenmez.

Bu gerekçelerle Divan (Üçüncü Daire) şu kararı verir:

1. 11 Mayıs 2011 tarihli ve 2011/51/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile

değiştirilen, 25 Kasım 2003 tarihli ve 2003/109/AT sayılı üçüncü ülke vatandaşı olan uzun süreli mukimlerin statüleri hakkındaki Konsey Direktifi’nin 4(1) ve 7(1). maddeleri, bu direktifin 4 (1). maddesinde öngörülmüş olan, bu statüyü edinebilmek için, üçüncü ülke vatandaşının ilgili başvurunun iletilmesinden hemen önceki 5 yıl boyunca ilgili Üye Devlet topraklarında yasal ve sürekli olarak ikamet etmiş olması şartından, hali hazırda uzun süreli mukim statüsüne sahip bu kişinin bu direktifin 2 (e) maddesinde belirtilen aile fertlerinin muaf tutulamayacağı şeklinde yorumlanmalıdır.

2. 2011/51sayılı Direktifle değiştirilen 2003/109 sayılı Direktifin 13.maddesi, Üye Devlete, bu direktifin 2 (e) maddesinde belirtilen aile fertlerine bu direktifle konulanlardan daha elverişli şartlarla uzun süreli mukimlere ilişkin AB ikamet izni vermesine olanak sağlamadığı şeklinde yorumlanmalıdır.

İmzalar


[1] Kararın orijinali İtalyanca olup, İngilizceden tercüme edilmiştir. Kararın İngilizce metnine

http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=155106&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=83007 adresindenerişilebilmektedir.